Op basis van de wet van 12 januari 1993 betreffende een vorderingsrecht inzake bescherming van het leefmilieu heeft Vogelbescherming Vlaanderen een zogenaamd ‘tegensprekelijk verzoekschrift’ ingediend bij de voorzitter van de Rechtbank van Eerste Aanleg te Turnhout. Aanleiding tot dit milieustakingsgeding vormt de aanwezigheid van een flinke boerenzwaluwenkolonie op het rundveebedrijf dat is gevestigd aan de Borgerhoutsendijk te Mol. Omwille van een door de gemeentelijke overheid opgelegde (chemische) bestrijdingsmaatregel tegen een vermeende vliegenplaag op het landbouwbedrijf dreigt die kolonie ernstig verstoord te worden en, in het meest ongunstige scenario, kunnen/zullen species van die beschermde vogelsoort zelfs gedood worden. Intussen heeft deze dreiging een hevige consternatie veroorzaakt en is een fel maatschappelijk debat ontstaan over de (on)zin van de door de gemeente Mol opgelegde bestrijdingsmaatregel.

Ook in deze hooischuur zou de rundveehouder moeten laten spuiten tegen vliegen — © Jan Rodts

Met de vordering beoogt Vogelbescherming Vlaanderen enerzijds een verbod te horen opleggen aan de exploitant en titularis van de milieuvergunning betreffende het rundveebedrijf om over te gaan tot uitvoering van een chemische vliegenbestrijding in de stallen en schuren waar zich boerenzwaluwen ophouden en waar zich tevens bewoonde, bestaande of in opbouw zijnde nesten van boerenzwaluwen bevinden, en anderzijds – in ondergeschikte orde – een gerechtsdeskundige te horen aanstellen teneinde uitsluitsel te bekomen over de aanwezigheid van een vliegenplaag op het bedrijf en, in voorkomend geval, voorstellen te doen voor een vogelvriendelijke insectenbestrijding.

Nesten waar de zwaluwen vorig jaar broedden, worden op dit ogenblik weer ingenomen en opgeknapt — © Jan Rodts

Via deze wet wordt Vogelbescherming Vlaanderen de mogelijkheid geboden om aan de voorzitter van de bevoegde correctionele rechtbank een bevel tot staken te vragen wanneer een milieu-inbreuk voorligt (in dit geval het Soortenbesluit van 15 mei 2009) of een ernstige dreiging daartoe bestaat. Die dreiging bestaat uit het verstoren/doden van onvoorwaardelijk beschermde boerenzwaluwen (en hun jongen) door het doorvoeren van een vliegenbestrijding. De procedure moet worden gevoerd in aanwezigheid van de exploitant die uitvoering moet geven aan de bestrijding, opgelegd door de gemeente Mol. Maar, de vereniging acht het wenselijk ook de gemeente zelf daarin te betrekken, dit via een zogenaamde vordering in gemeenverklaring van de uitspraak.

Boerenzwaluwen en hun nesten en jongen zijn onvoorwaardelijk beschermd via het Soortenbesluit — © Arie Ouwerkerk

Jan Rodts, algemeen directeur van Vogelbescherming Vlaanderen: “Het opleggen van een chemische bestrijdingsmaatregel, uit te voeren door een externe firma, is al te wereldvreemd en onredelijk, te weten dat het wetenschappelijk vaststaat dat de aanwezigheid van insectenetende vogels, zoals boerenzwaluwen, een belangrijke rol speelt bij de controle van insecten buiten en binnen de stallen van landbouwbedrijven.”  Volgens berekeningen zijn er ongeveer 150.000 insecten nodig om een boerenzwaluwkuiken groot te brengen. Het favoriete voedsel van deze bijzonder nuttige vogelsoort bestaat precies uit middelgrote insecten, zoals bromvliegen, kamervliegen, stalvliegen en zweefvliegen. Eén nest van vier jongen zou dus overeenkomen met 600.000 insecten. Bij twee of meer broedsels per seizoen loopt het aantal gevangen insecten in de miljoenen per broedpaar! In het licht van deze wetenschappelijke gegevens maakt de stelling dat de oorzaak van de beweerde vliegenplaag in de omgeving niet bij het rundveebedrijf is gelegen, des te aannemelijker.

Verwante berichten:

5 april 2012 - Mol nekt boerenzwaluwenkolonie