
ekster (foto: Jogchum Vrielink)
Kraaiachtigen zijn in Vlaanderen wettelijk beschermd via het Soortenbesluit van 15 mei 2009. Dit betekent dat het in principe verboden is om de vogels opzettelijk te doden, te vangen, te verstoren, of hun nesten en eieren te beschadigen of te vernielen. Daarnaast geldt ook een verbod op het houden van in het wild levende vogels: het is dus niet toegestaan om in het wild levende kraaiachtigen te houden, tam te maken of als huisdier te verzorgen. Bij bewezen landbouwschade zijn er echter uitzonderingen mogelijk onder strikte voorwaarden zoals beschreven in artikel 19 van het Soortenbesluit. Preventieve maatregelen zijn daarbij prioritair. Wanneer bestrijding niet is toegestaan, kan een schadevergoeding worden aangevraagd bij het Agentschap voor Natuur en Bos.
Roeken genieten zelfs een nog strengere bescherming. Ze mogen in principe niet bestreden worden. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan hiervan worden afgeweken wanneer ernstige schade wordt aangetoond en mits het Agentschap Natuur en Bos toestemming geeft.
In de praktijk worden deze voorwaarden niet altijd correct nageleefd. Er wordt onvoldoende gecontroleerd of preventieve diervriendelijke oplossingen vooraf zijn ingezet. Ook roept het gebruik van levende lokvogels ernstige vragen op over dierenwelzijn.
Bovendien lijkt bestrijding weinig zin te hebben. Jaarlijks worden er gemiddeld 100.000 kraaien, 45.000 eksters en 65.000 kauwen gedood. Maar de populaties blijven standhouden. Tussen 2007 en 2023 nam, volgens een INBO-rapport, de populatie zwarte kraaien in Vlaanderen met 15% toe, kauwen zelfs met 121%. De eksterpopulatie bleef stabiel.