De kerkuil in 2024: ça va, toch?

18 juli 2025

Na meer dan 45 jaar broedvogelinventarisatie met ruim 72.000 locatiecontroles blijft het jaarlijks uiterst spannend om te kunnen vaststellen hoe de kerkuil, onze iconische koestersoort, het er vanaf brengt. Dat er piek- en daljaren zijn is normaal: de schommelingen worden gedirigeerd door weersomstandigheden en voedselaanbod.

De kerkuil in 2024: ça va, toch?

Met een populatie van 1.500 broedparen in Vlaanderen weet de kerkuil zich vandaag weer perfect aan te passen aan deze cycli. Onze bezorgdheid blijft echter uitgaan naar de hoge onnatuurlijke sterfte, voornamelijk verkeersslachtoffers en vogels die sneuvelen door ‘opsluiting’ nadat ze een gebouw binnendringen. Dit laatste is niet abnormaal omdat kerkuilen van nature holenbroeders zijn.

De Lagelandenpopulatie doet het niet slecht

De overvloedige neerslag tijdens de voorbije winter en voorjaarsperiode veroorzaakte weinig positieve voortekenen bij aanvang van het broedseizoen. Er werden opvallend meer onbezette nestkasten aangetroffen en de broedsels waren merkbaar kleiner dan gemiddeld (het langjarig gemiddelde bedraagt 3,2 jongen per nest). Voor 2024 bedroeg het nestgemiddelde uiteindelijk slechts 2,8 jongen per nest, een schril contrast met de 4,0 jongen per nest in 2023.

Op 44% van de opgevolgde locaties troffen onze medewerkers een broedgeval aan. Met 1379 broedgevallen werd zelfs het derde hoogste aantal sinds 1978 behaald, wat uiteindelijk nog onverwacht goed meeviel! 97% van de broedkoppels maakten gebruik van onze nestkasten.

Populatiegroei en -spreiding

We verwachten dat onze hedendaagse populatie opnieuw sterk en stabiel genoeg is geworden om een terugval bij natuurlijke schommelingen te counteren. Bij optimale omstandigheden zal de kerkuil zijn beste eigenschappen als opportunist laten gelden. Dit is duidelijk op te merken in de evolutiegrafiek.

Blijven de omstandigheden langere tijd ongunstig (meerdere opeenvolgende broedseizoenen) dan komen de kerkuilen wel in de problemen. Er worden dan onvoldoende jongen geboren om de aantallen op peil te houden waardoor de populatie effectief zal afnemen. Gelukkig was dat tot nog toe niet het geval en blijven de basisvogels overal aanwezig.

Vandaag worden 3.325 actieve locaties opgevolgd door onze medewerkers, die verspreid zitten over gans Vlaanderen. Dat resulteerde in volgende verspreidingskaart van de broedgevallen in 2024.

Bedankt aan onze vele vrijwilligers en locatiehouders! In het najaar gaan we weer aan de slag om de vele nestkasten in ons netwerk te onderhouden en te reinigen.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte