Samenleven met de wolf is de realiteit

25 augustus 2025

Afgelopen vrijdag vroeg Vlaams minister Ben Weyts zich openlijk af of het leven van een wolf belangrijker is dan dat van een pony. Olie op het vuur van een nu al moeilijk maatschappelijk debat over samenleven met de wolf. Om het verhaal enige nuance te geven, kroop onze beleidscoördinator Krien Hansen in haar pen.

Samenleven met de wolf is de realiteit

Al zolang mensen en wolven samenleven zijn er samenlevingsconflicten, dat is dus al eeuwenlang. Het gaat om directe materiële conflicten tussen de noden van de wolf en die van de mens en niet materiële conflicten tussen mensen onderling. In Vlaanderen slagen we er de afgelopen jaren grotendeels in die conflicten met respect voor zowel mens als wolf te behandelen. Belangrijk, want de wolf is een belangrijke soort die positief bijdraagt aan onze leefomgeving. Het is een intelligent dier dat geleerd heeft conflicten met mensen te vermijden.

De Vlaamse overheid vergoedt de materiële schade als vee of een huisdier gedood werd door een wolf en subsidieert preventieve wolfwerende omheiningen. De vrijwilligers van het Wolf Fencing Team Belgium zorgen mee voor de correcte installatie van deze effectieve omheiningen, zodat veel professionele veehouders materieel conflictvrij kunnen samenleven met de wolf. Het is te begrijpen dat de materiële vergoeding die hobbyeigenaars voor hun pony krijgen, de emotionele waarde en het verdriet van de dood van hun huisdier niet compenseert.

(foto: Peter Symens)

Het is en blijft een wankel evenwicht, dat samenleven. Daarom investeert de Vlaamse overheid ook in overleg met alle betrokkenen via het zogenaamde wolvenplatform, waar Vogelbescherming Vlaanderen mee aan tafel zit.

Het is bijzonder jammer dat minister Weyts, als lid van de Vlaamse regering die de bovenstaande samenlevingsinitiatieven faciliteert, de gemoederen opstookt. Het is olie op het vuur van het moeilijk en uitdagend maatschappelijk debat over samenleven met wilde dieren. En dat samenleven is nodig.

Soortenrijkdom is niet enkel een morele waarde, zoals moraalfilosoof Stijn Bruers stelt in zijn opinieartikel in De Standaard op 25 augustus 2025. Soortenrijkdom of biodiversiteit is de levensnoodzakelijke voorwaarde voor een gezonde leefomgeving voor de mens, zoals erkend in het One Health-principe. Dat stelt dat de gezondheid van de mens en de wilde dieren onlosmakelijk met elkaar verbonden is

Dat uitgerekend de minister die bevoegd is voor dierenwelzijn het welzijn van het ene dier boven dat van een ander stelt, is merkwaardig. Het welzijn van alle dieren is toch evenwaardig. Ook wolven, en bij uitbreiding alle wilde dieren, hebben recht op een volwaardig leven en het recht op onder andere ruimte om hun natuurlijk gedrag te kunnen stellen. Enkel zo kunnen ze hun ecologische rol in onze gedeelde leefomgeving opnemen.

Het is natuurlijk gedrag voor de wolf om een makkelijke prooi te kiezen als er jongen gevoed moet worden, wat nu gebeurt. Dat maakt van het dier geen probleemwolf. Het probleem is ons beeld over het samenleven met de wolf. Een beeld dat vertrekt van de premisse dat de menselijke behoeften en noden boven die van de wilde dieren staan. Een beeld dat duaal en zwart-wit is. Laat ons zoeken naar een evenwaardig beeld en een evenwaardig samenleven. Een samenleven waar het welzijn van mensen en alle dieren in evenwicht is, wat trouwens niet wil zeggen dat het altijd conflictvrij zal zijn.

Vogelbescherming Vlaanderen roept op om ook eens met de bril van een wolf naar onze leefomgeving te kijken. Hoe kunnen we er bijvoorbeeld voor zorgen dat ouderwolven die jongen te voeden hebben voldoende eten vinden in hun onmiddellijke omgeving en minder in verleiding komen om onbeschermde pony’s te vangen? Een eenvoudige oplossing is het stopzetten van de jacht in het leefgebied van de wolf, zodat er meer natuurlijke prooien zoals ree en everzwijn beschikbaar zijn.

Eenvoudige oplossingen zoals het vergroten van het natuurlijk voedselaanbod zullen de eeuwenoude conflicten tussen mensen en wolf niet volledig oplossen. Het is wel een noodzakelijke stap in de goede richting. Een richting waarin we als mens erkennen dat we beter moeten leren samenleven met de wilde dieren zoals de wolf. Een richting waarin we erkennen en accepteren dat dat samenleven niet conflictvrij zal zijn. Een richting waarin we erkennen dat het diametraal afzetten van de belangen van mensen tegenover die van de dieren achterhaald is en het debat eerder verzwaard dan verzacht.

Vogelbescherming Vlaanderen zal het recht van de wolf in Vlaanderen blijven verdedigen, met begrip voor de uitdagingen die daarbij horen. We doen dit zonder te polariseren en geloven in een constructieve dialoog, in de media en aan de vergadertafel. Het goed kunnen samenleven met de wolf is immers een realiteit, vroeger, nu en in de toekomst.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte